Twijfel is de aard van het denken. Houd hem aan de oppervlakte – daar kan hij geen kwaad, zinvol zijn zelfs, soms. Laat hem niet zinken tot in je hart – dan verlies je de connectie met je ware wezen.
Over de strijd tussen intuïtie en twijfel ontving ik onlangs deze tekst:
My intuition never fails me, but I fail whenever I do not listen to it.
(GAYAN of Hazrat Inayat Khan)
But the difficulty is in distinguishing the right intuition; that is the great question; for as soon as intuition springs up, reason, its competitor, rises also and says, ‘No, it is not so’, and then there is conflict in the mind and it is hard to distinguish, because there are two feelings at the same time. If one makes a habit of catching the first intuition and saving it from being destroyed by reason, then intuition is stronger and one can benefit by it. There are many intuitive people, but they cannot always distinguish between intuition and reason and sometimes they mix them up, for very often the second thought, being the last, is more clear to one than the first. Therefore the intuition is forgotten and reason remembered. Then a person calls it intuition and it is not so. Reason and intuition are two competitors, and yet both have their place, their importance, and their value. The best thing would be first to try and catch the intuition and distinguish and know and recognize it as intuition; and then to reason it out. Besides, those who doubt intuition, their intuition doubts them. In other words, the doubt becomes a wall between themselves and their intuitive faculty. And there is a psychological action: as soon as intuition has sprung up, doubt and reason have sprung up too, so that the vision becomes blurred. One should develop self-confidence. Even if one proves to be wrong once or twice or thrice one should still continue; in time one will develop trust in one’s intuition and then intuition will be clear.
Zowel mijn intuïtie als mijn denkvermogen zijn goed ontwikkeld, maar ze zitten elkaar wel vaak danig in de weg. Ik herken dus veel in Inayat Khans tekst. In deze tekst wordt aangeraden om zelfvertrouwen op te bouwen door te blijven vertrouwen op je intuïtie – ook als dat een keer of wat verkeerd uitpakt. Je intuïtie zal er steeds helderder door worden, hoe meer je erop vertrouwt. Vertrouwen op m’n intuïtie… zelf ben ik er nog altijd geen held in, maar ik blijf oefenen.
Zelfvertrouwen kun je ook op een andere manier opbouwen: door vanuit de cognitie, het denken dus, de twijfel om zeep helpen. Of in elk geval, zoals ik deze tekst begon: door de twijfel op z’n eigen plek te houden, in het denken, zodat hij niet in het diepere van je wezen aan je gaat zitten knagen en tot zelftwijfel wordt. Ik heb eerder dit jaar de twee hieronder beschreven oefeningen bedacht en uitgebreid op mezelf toegepast. ik wil ze graag met je delen – misschien heb jij er ook baat bij!
Methode A
De eerste oefening kun je doorlopend toepassen en komt neer op bewust letten op het opdoemen van twijfels aan jezelf en die direct afkappen. Blijf alert op je gedachten en kap het af zodra je merkt dat je zelfondermijnende gedachten hebt. Dat afkappen kan door de gedachten te herformuleren naar neutrale of positieve ideeën. Denk je ‘maar dat kan ik toch helemaal niet!’ of ‘hij zal het wel beter weten dan ik’, herformuleer dan naar ‘hier heb ik nog weinig ervaring mee, laat ik het eens proberen’ of ‘ik weet wat ik weet, hij weet wat hij weet, en dat kan naast elkaar bestaan’. Ik noem maar wat voorbeelden. In het begin kan dit herformuleren wat gekunsteld lijken, maar als je je er een tijdje in oefent, gaat het steeds vlotter. De neutrale en positieve manier van denken zal bovendien een steeds groter deel van je gedachtestroom gaan uitmaken. Een gemakkelijkere aanpak die ik zelf graag toepas is direct afkappen en (inwendig of hardop) tralalaaaaaaa gaan zingen of op en neer gaan springen of iets anders, om mezelf in een andere energie te brengen. Zo zijn er ongetwijfeld nog allerlei varianten te verzinnen. De truc is om het hoofd koel te houden en stoïcijns door te gaan met uitproberen! Er de lol van inzien, is uiteraard ook handig.
Methode B
De tweede methode is door te werken met affirmaties: ik ben het waard om zelfbewust te zijn! Ik ben het waard om op mijn intuïtie te vertrouwen! Nu ja, zoiets, maar dan wat nauwkeuriger afgestemd op waar de wezenlijke onzekerheid bij jezelf zit. Om uit te vissen welke affirmatie voor jou het beste werkt, kun je jezelf eerst eens flink gaan zitten analyseren, maar wat wel zo effectief is, is om maar gewoon te beginnen met waar je intuïtief voelt waar de knel zit (dat is meteen een fijne oefening in luisteren naar je intuïtie). Handel als volgt: formuleer een bevestigende zin waar je minimaal een béétje de waarheid van inziet, ga voor de spiegel staan en spreek jezelf bemoedigend en liefdevol toe. De kans is groot dat je je voor lul voelt staan. In dat geval: zie truc onderaan methode A. Herhaal nu de zin een fiks aantal keren, en laat het daarbij vrijelijk toe als er varianten ontstaan. Als je dit reciteren van affirmaties kritiekloos oefent, zul je steeds dichter komen bij wat je werkelijk nodig hebt om te horen. Neem de tijd voor deze oefening. Zelf blijf ik meestal stug doorgaan totdat ik voel dat de affirmatie echt doorzakt in mijn lichaam en als diepe waarheid gaat voelen. Praktischer is om een eierwekkertje te zetten op 5, 10, 15 minuten, naar eigen keuze, en die tijd aan te houden. Doe de oefening bijvoorbeeld vijf keer per week. Je merkt gaandeweg (intuïtief 
) wel hoe vaak en hoe lang nodig is om deze ‘nieuwe waarheid over jezelf’ te laten beklijven.
Ik baseer zelf mijn affirmaties graag op existentiële vraagstukken. Dat doe ik omdat het mijn ervaring is dat als je maar lang genoeg twijfelt aan wat-dan-ook, de twijfel óók vat krijgt op die fundamentele zekerheid in je leven die het meest voor aantasting vatbaar is, die het kwetsbaarst is. En als zo’n fundamentele zekerheid aangetast raakt, reken dan maar dat het met zelfvertrouwen en durven/kunnen luisteren naar je intuïtie ook afgelopen is! Bij mij gaat het bijvoorbeeld vaak om de vraag ‘mag ik hier wel zijn?’. Als de twijfel op dit existentiële vlak toeslaat, dan gebruik ik de affirmatie: ik mag hier zijn, ik ben het waard hier te zijn, ik heb het recht om hier te zijn, ik kán hier zijn. Ik gebruik graag zo’n reeks varianten. Mogen, waard zijn, recht hebben en kunnen grijpen elk net iets anders aan, op net iets andere behoeften en onzekerheden. Het is een kwestie van uitproberen wat bij jou het beste werkt. Ook hier geldt weer: vertrouw op je intuïtie, dan oefen je die meteen ook! De ene persoon twijfelt meer aan zijn ‘iets waard zijn’, de ander meer aan ‘ergens recht op hebben’, een derde meer aan ‘iets mogen’ of ‘iets kunnen’. Tja. Een psychoanalyticus zou zich er jaren mee kunnen vermaken om de achterliggende mechanismen te ontwarren, maar zelf ga ik er liever van uit dat dit soort onzekerheden onvermijdelijk bij het leven horen en dat het handiger is om te leren ze te ontstijgen dan om er steeds maar aandacht aan te besteden. Een kwartiertje per dag jezelf liefdevol in de ogen staren en bemoedigend toespreken, lijkt misschien wat onnozel, maar weet je: het werkt!
Tot besluit een rijtje voorbeelden van affirmaties die ik hier en daar van het internet geplukt heb:
- Ik ben het waard om er te zijn.
- Ik ben gelukkig.
- Ik houd van mezelf.
- Iedere dag leer ik meer van mijzelf te houden.
- Ik ben het waard genot te beleven.
- Ik ben het waard om te handelen.
- Ik ben het waard te beminnen en bemind te worden.
- Ik heb het recht mijn eigen mening te vormen.
- Ik ben het waard te spreken en gehoord te worden.
- Ik accepteer mezelf helemaal.
- Ik accepteer en voel liefde voor mijn mindere kanten.
- Ik stop met oordelen en zie alles met liefdevolle ogen.
- Ik ben trouw aan mezelf.
- Al mijn angsten blijken onbeduidende drempeltjes, glimlachend stap ik over ze heen.
- Er is tijd genoeg om alles te doen wat ik wil. Ik heb het rotsvaste vertrouwen dat alles wat ik weten moet aan mij geopenbaard wordt.
Rug- en schouderproblemen zijn minder erg, dus ik kan weer wat computeren.
